Góc nhìn từ người đi phỏng vấn (st)

Hai tuần vừa rồi mình quay cuồng phỏng vấn các bạn sinh viên mới/sắp tốt nghiệp cho chương trình tuyển dụng của công ty.  Cảm xúc nhiều và muốn viết cái gì đó để chia sẻ, nhắn nhủ nhưng nhớ lại trước đó có chị bạn ở AmCham đã viết 1 bài tương tự nên mạo muội mang về đây chia sẻ luôn 😀

 

Phỏng vấn – Nguyễn Thị Mai Hương

 

Cho dù bạn làm nghề gì thì công việc cũng sẽ dạy cho bạn ít nhiều, giúp bạn trải nghiêm những giây phút thú vị.  Phỏng vấn ứng viên cũng vậy.  Bạn sẽ gặp những người thông minh, đặc biệt, ấn tượng, nhút nhát, tẻ nhạt, khéo léo.  Họ làm bạn suy ngẫm, gật gù, tán thưởng, làm bạn bật ra những ý tưởng và cũng làm bạn không nhịn được cười.  Bạn học được từ những câu nói lỡ lời, những cách giải quyết vấn đề thông minh, những lời nói dối chân thật từ những người mà bạn phỏng vấn, những nhận xét, góc nhìn của các interviewer khác về một con người, một tính cách.  Mấy hôm nay ngồi ở đối diện “hot chair”, nó làm mình nhớ tới những lần đi phỏng vấn của chính mình & tới quãng thời gian ngắn ngủi đi phỏng vấn ứng viên cho OA & CMN.  Và có một điều không thể tránh khỏi là mình thường hay tiếc rẻ: “Ôi giá mà ứng viên A ấy có tính tự tin từ bạn B kia thì đó là một candidate tuyệt vời!”.  Mình không định múa rìu qua mắt thợ vì trong friend list của mình ở FB này có nhiều bạn làm ở HR, Headhunter, và rất nhiều ở vị trí Senior, mình chỉ muốn chia sẻ một vài điều mình gạn lọc được sau khi phỏng vấn một số ứng viên mấy ngày hôm nay, tips này đặc biệt giành riêng cho một số “mầm non” sắp và sẽ đi phỏng vấn:

 

1. 3 phút nói về bản thân: Cho dù trên FB, phần info-About you, bạn có  tự đánh giá mình là “It’s complicated” đi chăng nữa, bạn cũng phải thuộc nằm lòng “kịch bản” của chính bản thân mình và trình bày nó càng ít phức tạp càng tốt.  Đây có thể nói là phần duy nhất mà bạn biết trước để mà  chuẩn bị, vậy hãy chuẩn bị cho thật hoàn hảo.  3 phút đối với người chuẩn bị kỹ phần này thì tương đối ngắn, nhưng đối với người lơ tơ mơ thì sao nói mãi không hết giờ.  Có người chọn cách trích dẫn một câu nói nổi tiếng nào đó, lại có người nói đôi chút về  gia đình , có người nói về tính cách và công việc vv….  Tất cả đều được.  Nhưng  trong phần này, nếu bạn là nữ và bạn nói “I’m single” rồi ỡm ờ nói tiếp “but available” và cười đầy ẩn ý thì bạn sẽ làm cho male interviewer đỏ mặt, female interviewers  không thể nhịn được cười và làm cho interviewer khó tính cau mày.  Đố bạn vào được vòng tiếp theo!

 

2. “Bạn biết gì về công ty/tổ chức của tôi”: Ai cũng biết câu “Biết người biết ta, trăm trận trăm thắng”, thế nhưng không phải ai đi phỏng vấn cũng tìm hiểu về công ty mình  nộp đơn.  Có ứng viên thật thà khai: “Nói thật là em không biết gì về tổ chức này, em đi phỏng vấn vì Headhunter thuyết phục em”!!!!!  Đùa chắc?  Cho dù bạn đi phỏng vấn ở vị trí thấp nhất thì bạn cũng không thể trả lời thế chứ đừng nói bạn đang muốn làm Manager!  Chỉ mất nửa tiếng bạn có thể tìm thấy trên internet thông tin mà bạn cần, tại sao bạn lại biến mình thành con nai vàng ngơ ngác ngu ngơ ngốc nghếch thế?

 

Không những thế, bạn hẳn phải biết rõ về kinh nghiệm của mình đến đâu nếu apply vào vị trí nguời ta đang tuyển, nếu được hãy sắp xếp trước những kinh nghiệm cụ thể (project A, assigment B) mà bạn cho rằng nó sẽ tốt nếu được áp dụng tại công việc mới.

 

3. “Xin lỗi tôi không biết về vấn đề này” : Chẳng phải dễ dàng khi “thú tội” bạn không biết về một vấn đề mà người ta hỏi mình phải không? Nhưng bạn có biết là mình đã chứng kiến Interviewer/boss khi nghe câu trả lời này thì mỉm cười hài lòng không? Thành thật rất quan trọng và thành thật sẽ dễ dàng hơn khi phải tìm một giả thiết không có thật nào đó để mà đối đáp.

 

….và từ  “Sure!”: Bạn khen ngợi công ty của các interviewers  quá chừng luôn, và cứ khăng khăng nói với các interviewers rằng hãy phát triển dịch vụ đó đi, chắc chắn ai cũng sẽ ủng hộ, kể cả công ty bạn.  Một interviewer buột miệng: “Nhưng mà tôi chào dịch vụ này đến công ty anh  bao nhiêu lần rồi, có thấy phản hồi gì đâu”!  Bạn ú ớ vì mới  cách đấy mấy giây, bạn dùng chữ sure ít nhất 3 lần trong một câu!

 

……cho đến câu “Cho tôi mấy giây suy nghĩ”: Bạn có biết bạn được đánh giá khá cao khi được hỏi về một vấn đề gì đó, bạn yêu cầu interviewers cho bạn chút thời gian suy nghĩ trước khi trả lời không?  Bởi vì thà bạn suy nghĩ để đưa ra câu trả lời rõ ràng còn hơn là bạn gật gù rồi câu giờ bằng những từ vô nghĩa rồi mới đi vào “thân bài”!

 

4. Ngôn ngữ hình thể: Bạn có bàn tay đẹp, trong khi phỏng vấn, bạn huơ tay liên tục, bạn sử dụng tối đa các ngón tay, nhất là khi diễn tả kiểu như “win-win” thì 2 hai bàn tay đưa lên cao , ngón trỏ và ngón giữa gập lên gập xuống… rất sành điệu!  Nhưng nếu bạn liên tục làm như thế trong 45 phút bạn sẽ vắt kiệt sức lao động của tất cả ngón tay mình, bạn cũng sẽ làm ảnh hưởng tới sức khỏe của người phỏng vấn bạn, vì họ cứ phải căng thẳng tập trung vào bàn tay xinh đẹp ấy.

 

Thỉnh thoảng bạn bắt gặp những cô bé cậu bé ngượng ngịu gãi đầu gãi tai đỏ mặt ở ngoài đời, bạn sẽ thấy chúng hay hay, nhưng khi phỏng vấn để làm  manager, bạn cứ gãi đầu gãi tai suốt thì bạn dễ làm cho các interviewers……. ái ngại dùm cho bạn!

 

Bạn nói năng lưu loát, bạn cười khả ái, bạn rất chuyên nghiệp khi trình bày nhưng cứ 3 phút bạn lại sửa lại cái cổ áo vô cùng duyên dáng vừa vặn trên cổ bạn, cái gesture đó tố cáo bạn đang gồng mình đóng vai “tôi tự tin” rồi đó.

 

5. Her English is beautiful: Nếu được khen như thế, tiếng anh của bạn là lưu loát, là đúng ngữ pháp và cả hoa mỹ nữa.  Bạn biết lợi thế này của mình và  “giành” diễn đàn của interviewers. Trong suốt 45 phút, các interviewers chỉ có một vài lần hiếm hoi, rụt rè chêm vào mấy câu hỏi nho nhỏ, ngăn ngắn, sau đó thì  mắt chữ O miệng chữ A để nghe bạn dẫn họ một mạch từ lúc bạn còn là sinh viên ở VN rồi sang du học tại trời tây cho tới khi bạn chia tay với công việc gần đây!  Ai thì không biết, nhưng mình là mình… giận á, mình là interviewer cơ mà, chẳng lẽ cứ ngồi cười từ đầu đến cuối mà không có cơ hội nói năng chi?

 

6. Khéo léo : Bạn rất khéo léo khi bảo rằng đừng nghĩ những nơi tầm cỡ như chỗ bạn làm người ta không phạm sai lầm, rằng bạn sẽ không che dấu điều này, quan trọng là bạn học được điều gì sau mỗi thất bại ấy.  Rồi bạn đưa ra một ví dụ khi bạn phạm sai lầm, thay vì xoáy sâu vào nó và nói bạn học được những gì và dừng ở đó là đủ, bạn cho các  interviewers thấy rằng bạn thật tuyệt khi giải quyết nó thế nào bằng những mối quan hệ bạn xây dựng trong khi bạn làm việc ở đây.  Có nhiều mối quan hệ là tốt, khéo léo là rất tốt, nhất là đối với phụ nữ và đối với ai làm service, tuy nhiên chẳng khó khăn gì khi nhận ra bạn đang khéo léo PR cho bản thân mình qua ví dụ ấy, đối với mình  không thuyết phục lắm.  Có người bảo ôi bạn giải quyết vấn đề tốt quá, mình lại  đặt câu hỏi, đâu là con người thật của bạn?

 

Con người ta ai cũng có tình cảm, nhưng khi đi phỏng vấn, bạn có thể khéo léo che dấu tình cảm của mình đối với đồng nghiệp cũ lại một chút được không?  Bạn nghẹn lời khi nhắc đến họ!  Interviewer tự hỏi: Rồi đây liệu bạn có giữ được 2 hàng lệ đừng rơi khi bạn rơi vào tình huống éo le nào đó trong công việc với khách hàng không?

 

7. Học ăn học nói: Có người làm việc rất tốt, ý tưởng tuyệt vời, không ngại khó, đối nhân xử thế cũng rất khéo, thế mà “ứ” biết nói, “ứ” biết báo cáo, “ứ” biết diễn tả bằng lời.  Mình  biết có những nhân viên cả chục năm trời làm báo cáo cho sếp đi trình bày, công sếp hưởng, tiền thưởng dĩ nhiên sếp cũng  hưởng nốt, buồn thay!  Có người đi phỏng vấn không nêu bật được những gì muốn nói, cứ loanh quanh dạo chơi  bên ngoài chủ đề chính, “đánh đố” interviewers dễ sợ!  May mà trong văn phòng mình có một interviewer vô cùng thông minh nên hiểu hết những ý tưởng của bạn í 🙂

 

……Hãy học nói sao cho giọng của bạn  rõ ràng, chứ không thều thào thì thầm thỏ thẻ tha thiết khiến cho interviewers cứ phải căng lên như dây đàn để nghe bạn.  Bạn cũng đừng gấp gáp đi đâu nhé, các interviewers đã sắp xếp đủ thời gian  ngồi nghe bạn nên không muốn hớt hơ hớt hải chạy theo giọng nói có tốc độ như gió của bạn.

 

……cho đến học nói tiếng anh : Tiếng Anh  của bạn lưu loát, chưa chắc thuyết phục được các interviewers nhé.  Lưu loát và đúng sai ngữ pháp căn bản nữa thì tuyệt.  Bạn có kinh nghiệm, bạn đạt gần hết các tiêu chuẩn, chỉ tiếng Anh của bạn là  nhát gừng, bạn làm các interviewers vò đầu bứt tai không biết có nên cho bạn cơ hội lọt tiếp vào vòng tam kết hay không?

 

8. Đơn giản: Có nhiều cách hỏi để trắc nghiệm về khả năng vi tính của bạn.  Ngày xửa ngày xưa sếp tui hỏi tui có biết sử dụng excel không, còn powerpoint thì sao?  Dễ hiểu hen.  Ngày nảy ngày nay cũng chàng hỏi “Ở công ty bạn dùng software gì?”.  Hèhè, bạn giật mình đúng không, dùng excel chứ dùng gì ạ?

 

9. Phát hiện mới: Tại buổi phỏng vấn, khi được ra đề bài, bạn lấy giấy bút đã được chuẩn bị trước đó ra, ghi ghi chép chép, tính tính toán toán, bạn nhìn rất…. dễ thương!  (Dĩ nhiên là bạn nên có đáp án trong 3 phút chứ không phải câu giờ tới 30 phút sau đó).  Bạn làm các interviewers tò mò về những gì bạn gạch đầu hàng trong mẩu giấy ấy.  Nhưng tuyệt nhất là lúc bạn trình bày thì các interviewers thấy công ty mình ở trong đáp án ấy, ngay trong những lời giải đầu tiên.  Bạn được đánh giá cao khi tính toán nhanh, hiểu rõ dụng ý của interviewers.

 

10. May mắn: Chắc chắn bạn sẽ cần đến nó dù bạn làm bất kỳ điều gì. Khi đi phỏng vấn cũng vậy, bạn hãy tự chúc mình may mắn đi (nếu bạn âm thầm đi phỏng vấn mà không thèm cho sếp biết) và cầu chúc cho bạn gặp được những interviewers biết dẫn chuyện cho bạn nói và không ngại stop bạn khi bạn nói quá dài, quá dai, quá….đáng🙂

By Cú mập cận Posted in HR

Có nên ứng tuyển khi “dưới chuẩn” của nhà tuyển dụng?

TT- – TTO – Bạn vừa tìm thấy “công việc trong mơ”, nhưng lại thiếu mất 1 năm kinh nghiệm hoặc không có bằng thạc sĩ như yêu cầu của công ty tuyển dụng. Liệu bạn có nên ứng tuyển?

Trước tiên, hãy đánh giá những sự lựa chọn của bạn. Bạn sẽ không mất gì khi gửi hồ sơ xin việc. Nhưng bạn cần nhìn nhận vấn đề một cách toàn diện hơn để khỏi lãng phí thời gian và công sức bằng cách trả lời những câu hỏi sau một cách trung thực:

Một số nhà tuyển dụng sẽ không để ý tới bất cứ ứng viên nào không đáp ứng đủ tiêu chuẩn, kể cả họ có đầy đủ kỹ năng cần thiết, trừ số năm kinh nghiệm. Tuy nhiên cũng có nhiều nhà tuyển dụng sẽ xem xét kỹ lưỡng tất cả ứng viên, và bạn sẽ có cơ hội chứng tỏ rằng mình có thể đảm nhận công việc một cách xuất sắc.

Hãy đánh giá một cách trung thực về khả năng của bạn so với yêu cầu của nhà tuyển dụng. Nếu chỉ có những khác biệt nhỏ, bạn có thể lấp các lỗ hổng đó bằng các ưu điểm khác như trình độ học vấn thích hợp hay quá trình làm việc và kỹ năng nổi bật.

Dù có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực A nhưng bạn lại muốn dự tuyển vào lĩnh vực B, rõ ràng cơ hội thành công của bạn sẽ rất thấp. Sự khác biệt quá lớn giữa hai ngành nghề sẽ khiến bạn không thể đảm nhận công việc. Khi đó, “cố đấm ăn xôi” gửi hồ sơ xin việc tới nhà tuyển dụng sẽ chỉ khiến cả hai bên đều mất thời gian. Vì vậy, hãy cân nhắc thật kỹ trước khi quyết định có nên ứng tuyển hay không.

Bạn có một kế hoạch cụ thể hay không?

Sau khi đã xem xét hai điểm trên và quyết định tham gia dự tuyển cho công việc, bạn sẽ làm gì tiếp theo để giải quyết “lỗ hổng” giữa khả năng của bản thân với yêu cầu của nhà tuyển dụng? Liệu bạn có thể tham gia một số khóa học để đạt được bằng cấp, kỹ năng cần thiết? Làm việc cho công ty này có phải là ưu tiên hàng đầu của bạn?

Hãy lập một kế hoạch cụ thể về những gì bạn có thể làm nếu quyết tâm ứng tuyển vào công ty. Còn nếu thực sự không thể thõa mãn yêu cầu công việc, bạn vẫn có thể tìm được việc khác phù hợp với khả năng và sở thích của mình.

Gây chú ý

Theo một thống kê gần đây của trang web CareerBuilder.com, chỉ 18% nhà tuyển dụng dành hơn 2 phút để đọc CV của ứng viên. Như vậy, bạn cần gây ấn tượng nhanh chóng nếu muốn được chú ý, đặc biệt khi trình độ của bạn chưa đáp ứng đủ mong đợi của nhà tuyển dụng.

Hãy tưởng tượng bản thân mình đang ngồi ở vị trí của nhà tuyển dụng và nhìn vào CV, thư xin việc của bạn. Liệu trong hàng đống hồ sơ của ứng viên, bạn có chọn hồ sơ của mình hay sẽ ném nó vào thùng rác? Hãy tìm hiểu một số cách để gây sự chú ý với nhà tuyển dụng để tăng cơ hội đạt được một cuộc phỏng vấn và thậm chí là công việc.

Nhấn mạnh ưu điểm của bản thân

Đưa ra nhiều ví dụ về kinh nghiệm của bạn có thể thích hợp cho vị trí ra sao, nhấn mạnh tới những thành công cụ thể và bạn cũng có thể làm điều tương tự như vậy với công ty ra sao… bạn sẽ có nhiều cơ hội được nhà tuyển dụng “để mắt” tới.

Tận dụng mạng lưới quan hệ

Nếu bạn có bạn bè, đồng nghiệp hoặc họ hàng làm việc trong công ty hoặc quen biết giám đốc tuyển dụng, hãy tận dụng để tiếp cận nhà tuyển dụng về trường hợp của bạn. Sự giới thiệu cá nhân là một trong những cách hiệu quả nhất để khiến mình khác biệt với ứng viên khác và thúc đẩy nhà tuyển dụng chú ý tới hồ sơ của bạn hơn.

VŨ HUYỀN (Theo CB)

(link: http://vn.news.yahoo.com/tto/20100916/tso-co-nen-ung-tuyen-khi-duoi-chuan-cua-549f1f0.html )